Afvoer verstopt? Dit kun je zelf doen voordat je een loodgieter belt

Het water blijft staan in de wastafel, het bad loopt traag leeg of de keukenafvoer stinkt. Een verstopte afvoer is hinderlijk, maar in drie van de vier gevallen heb je geen vakman nodig om hem te verhelpen. Met een paar basisgereedschappen, wat geduld en de juiste methode kom je vaak verrassend ver.

In deze gids lopen we de meest voorkomende soorten verstoppingen langs en geven we per situatie een concreet stappenplan. Ook lees je wanneer zelf doorgaan zinloos wordt en je beter een loodgieter in de buurt kunt bellen.

Soorten verstoppingen en hun symptomen

Voordat je begint met ontstoppen, helpt het om te weten met welk type verstopping je te maken hebt. De aanpak verschilt per situatie.

• Haarverstopping (douche, bad, wastafel badkamer): water loopt langzaam weg en je ziet bij het afvoerputje haren. Meestal opgehoopt in de eerste 30–50 cm achter de afvoer.
• Vetverstopping (gootsteen keuken): nare geur, water dat traag wegloopt of helemaal stilstaat. Vaak opgebouwd over maanden, vooral als je vet en olie in de afvoer giet.
• Etensresten (gootsteen): abrupte verstopping na het wegspoelen van rijst, pasta, koffiedik of groenteafval. Vaak combinatie met vet.
• Kalk- en zeepafzetting: in oude leidingen kan jarenlange opbouw de doorstroom geleidelijk blokkeren. Herken je aan een oudere woning waarbij steeds meer afvoeren traag worden.
• Verstopping in de hoofdleiding of riool: meerdere afvoeren tegelijk traag, water borrelt op elders in huis. Niet zelf op te lossen — bel een loodgieter of rioolontstopper.

Stappenplan: wastafel of badkamerafvoer ontstoppen

Volg deze stappen op volgorde. Stop zodra het water weer normaal wegloopt.

1. Verwijder zichtbaar haar. Trek het afvoerputje of de pop-up plug eruit. Met een lange pincet of een ontstoppingsslang met weerhaakjes (€3 bij de bouwmarkt) trek je de hoop haren omhoog. In 60 procent van de gevallen is dit voldoende.
2. Gebruik de ontstopper (zuiger). Vul de wastafel met enkele centimeters water tot de zuiger volledig onder water staat. Dicht eventueel het overlooppunt af met een natte doek. Pomp 10–15 keer stevig op en neer.
3. Demonteer de sifon. Plaats een emmer onder de sifon (de S-bocht onder de wastafel). Draai de moeren los, vang het vuile water op en maak de sifon binnen schoon. Dit lost veel haar- en kalkverstoppingen op. Schroef terug en controleer op lekkage.
4. Probeer een afvoerveer (slang met spiraal). Voor verstoppingen verderop kun je een handmatige of elektrische afvoerveer gebruiken. Voor 50–80 cm slang volstaat de handmatige variant (€10–€25 bij de bouwmarkt).
5. Soda + azijn als laatste stap. Strooi een halve kop natriumcarbonaat (soda) in de afvoer, giet er een halve kop schoonmaakazijn overheen, laat 15 minuten bruisen en spoel na met heet (geen kokend!) water.

Werkt geen van deze stappen? Dan zit de verstopping verderop in het systeem en is professionele apparatuur vereist. Bekijk loodgieters in Amsterdam, Rotterdam of Utrecht.

Stappenplan: douche of bad ontstoppen

Douche- en badverstoppingen zijn vrijwel altijd haarproppen. De aanpak is meestal:

1. Verwijder het rooster of de afvoercover. Vaak met een schroevendraaier of met de hand los te draaien.
2. Vis de zichtbare hoop haren eruit. Doe handschoenen aan en gebruik een lange pincet of ontstoppingsstrip. De meeste verstoppingen zitten in de eerste 20 cm.
3. Gebruik een afvoerveer. Steek deze 50–80 cm in de afvoer, draai en trek de prop omhoog. Niet forceren — een verbogen veer kan het probleem verergeren.
4. Spoel na met heet water + afwasmiddel. Dit lost achtergebleven zeep- en haarvet op.
5. Plaats een haarvanger. Voor €3–€8 voorkom je dat dit binnen drie maanden weer gebeurt.

Stappenplan: keukenafvoer ontstoppen (vetverstopping)

Een verstopte keukenafvoer is meestal vet plus etensresten. Doordat vet stolt in de leiding, vormt het geleidelijk een prop.

1. Begin met heet water. Giet een ketel heet (geen kokend) water in de afvoer. Bij beginnende vetverstoppingen lost dit het probleem op.
2. Soda + azijn zoals beschreven hierboven, gevolgd door een nieuwe ketel heet water.
3. Gebruik de zuiger als water nog blijft staan. Belangrijk: maak het water afgesloten en pomp krachtig.
4. Demonteer de sifon onder de gootsteen. In de keuken zit hier vrijwel altijd vet en etensresten. Maak grondig schoon met heet water en afwasmiddel.
5. Inspecteer de leiding verderop. Met een afvoerveer kun je 1 tot 2 meter de leiding in. Komt er een vetprop omhoog, dan was de oorzaak gevonden.
6. Vermijd chemische ontstoppers in pvc-leidingen. Voor vet werken deze matig en ze zijn agressief voor rubber en pvc.

Wat werkt echt en wat is een mythe?

• Heet water: werkt voor lichte vetverstoppingen. Niet kokend gebruiken — pvc-leidingen kunnen vervormen bij temperaturen boven 80 °C.
• Soda + azijn: werkt vooral preventief en bij lichte verstoppingen. Voor zware verstoppingen onvoldoende.
• Cola: mythe. Het zuur is te zwak om iets uit te richten.
• Zout in de afvoer: mythe. Zout dat je rondstrooit doet niets aan een verstopping.
• Chemische ontstoppers: werken op haar en zeep, slecht op vet en etensresten. Agressief voor leidingen en milieu — gebruik spaarzaam.
• Hogedrukreiniger via tuin: alleen door professionals te doen. Verkeerd gebruik kan leidingen beschadigen of een sproeiruimte onder druk zetten met spatschade tot gevolg.

Gereedschap dat je in huis wilt hebben

Met een paar betaalbare hulpmiddelen ben je voorbereid op de meeste verstoppingen:

• Ontstopper / zuiger: €5–€12. Twee maten — een kleine voor wastafel/douche, een grote voor toilet.
• Afvoerveer (handmatig): €10–€25. Slang van 1,5–3 meter met spiraalpunt.
• Lange pincet of ontstoppingsstrip: €3–€7. Onmisbaar voor haarverstoppingen.
• Emmer + handschoenen + oude doeken.
• Soda en schoonmaakazijn: €3 totaal. Niet alleen voor afvoer, ook voor algemeen schoonmaakgebruik.
• Pijptang / waterpomptang: voor het losdraaien van sifonmoeren.

Wanneer toch een loodgieter bellen?

Bel een loodgieter als één of meer van deze situaties geldt:

• Na 30 minuten zelf proberen krijg je de afvoer niet open.
• Meerdere afvoeren in huis zijn tegelijk verstopt — dit wijst op de hoofdleiding.
• Bij doorspoelen van het toilet komt water op in de douche (riool zit dicht).
• Je ruikt rioollucht in huis (mogelijke breuk of verkeerd geïnstalleerde sifon).
• Het water borrelt op uit afvoeren wanneer je elders water gebruikt.
• De verstopping is na ontstoppen binnen een week terug — er zit iets structureels mis.

Wat een loodgieter rekent voor een ontstopping lees je in onze gids over loodgieterstarieven 2026. Voor een hardnekkige toiletverstopping verwijzen we naar het artikel over een verstopt toilet.

Verstopping voorkomen: 7 simpele gewoontes

1. Plaats haarvangers in douche- en badafvoeren.
2. Giet nooit vet, olie of jus door de gootsteen — gebruik de organische afvalbak.
3. Spoel de keukenafvoer wekelijks na met heet water en afwasmiddel.
4. Gebruik de gootsteen niet als prullenbak voor koffiedik of etensresten.
5. Maak elk kwartaal de sifons in keuken en badkamer leeg.
6. Gooi geen vochtige doekjes of maandverband door de wc — ook niet als ze “doorspoelbaar” heten.
7. Laat tijdens grote verbouwingen rommel niet de afvoer in spoelen.

Veelgestelde vragen